Orgelconcert Laurens de Man

Sonates op het Leenster Hinszorgel Het programma dat de organist en pianist Laurens de Man op zijn concert op 16 mei op het Hinsz-orgel in de Petruskerk van Leens geeft, heeft als titel ‘Sonate’. Heel origineel, want er zijn zeven sonates te horen van zeventiende-eeuwse tot twintigste-eeuwse componisten. Het aardige is dat  bij de term sonate er qua vorm en inhoud in elk tijdperk totaal iets ánders ontstaat. Al is een sonate in alle gevallen bedoeld voor instrumenten. Laurens de Man –  in 2024 won hij als eerste organist de Nederlandse Muziekprijs – begint zijn concert met de Sonatina in d van Christian Ritter (ca. 1645-ca 1725). Sonatina betekent ‘kleine sonate’. Maar Ritter had er net zo goed Preludium en fuga boven kunnen zetten, want dat is het in feite. En zo klinkt bij dit concert dus onder feitelijk dezelfde noemer sonate steeds iets anders. Zoals bij Johann Kuhnau met zijn uitbeeldende Biblische Sonate: de strijd tussen de kleine David en de reus Goliath. Of de vijf sonates die De Man speelt van de destijds vernieuwende klavierspeler Domenico Scarlatti (1685-1757). Deze vijf zijn door Scarlatti toegespitst op het orgel en elke sonate is qua vorm ánders. Dan horen we de Orgelsonate (Trio) van Hugo Distler en één van de beroemde en technisch lastige zes triosonates van J.S. Bach, bedoeld als oefenstof voor zijn oudste zoon. Er is ook modern werk te horen zaterdag: de delen 23, 35 en 37 uit de Sonate scarlattiane van Carlotta Ferrari (1975). Sonate komt van het woord sonare en dit betekent ‘klinken’. Pas in de tijd van Mozart, Haydn en Van Beethoven kreeg de sonate een vaste vorm. En sonare doet het Leenster Hinsz-orgel (1733) natuurlijk voortreffelijk met zijn nagenoeg originele stemmental.