Wierdendorpen

Platteland vol eeuwenoude woonheuvels

Groningen zo plat als een pannenkoek? Dat zeggen alleen mensen die hier nog nooit zijn geweest. Trek de ommelanden in en je ziet overal dorpjes gebouwd op heuvels. In het midden van het dorp prijkt vaak een robuuste middeleeuwse kerk. Samen vormen ze misschien wel het meest karaktervolle stukje Groningen: de wierdendorpen.

Wierdendorp Ezinge

Wierdendorp Ezinge

© Peter Nijenhuis

Heuvels vol historie

De eerste dijken zijn pas zo’n 1.000 jaar oud. De Groningers hadden geen zin om op deze uitvinding te wachten. Om toch te kunnen wonen op plekken die regelmatig overstroomden, bouwden ze brede heuvels. Hierop konden ze hoog en droog wonen. Een flink deel van de wierden is door de jaren heen weer afgegraven. De grond was hartstikke vruchtbaar. Bovendien waren veel archeologen bijzonder nieuwsgierig naar alle voorwerpen die door de eeuwen heen begraven waren geraakt in de wierden. Veel van wat er tot nu toe aan gebruiksvoorwerpen, botten en afval werd gevonden kun je bekijken in Museum Wierdenland in Ezinge, niet toevallig ook een wierdedorp.

Levend landschap

Lang niet alle wierden zijn afgegraven. Op veel plekken zijn ze onderdeel gebleven van het hedendaagse leven. Het centrum van vroeger, inclusief kerk op het hoogste punt, is nog steeds het kloppende hart met vaak wat winkeltjes en op z’n minst een dorpscafé. Bochtige klinkerpaadjes leiden je vervolgens naar lager gelegen bebouwing. Tot je ineens tussen de nieuwbouwhuizen staat. Hoewel, in sommige dorpen lijkt de tijd stil te staan. In Niehove bijvoorbeeld, waar de smalle kerkenpaden tussen de bakstenen huisjes nog precies hetzelfde spinnenwebpatroon volgen als eeuwen geleden.

Wierdendorpen op de kaart

Ontdek ook